BABOK چیست؟
مدل بابوک (BABOK) یک فرهنگ جامع است که توسط انجمن تجزیه و تحلیل کسب و کار (IIBA) ارائه شده است. این مدل شامل مجموعه ای از مفاهیم، فرآیندها، تکنیک ها و نمونه های کاربردی است که به تحلیلگران کسب و کار کمک میکند تا نیازهای سازمانی را شناسایی، توصیف و تجزیه و تحلیل کند و راه حل های مناسب برای آن ها ارائه دهند. استاندارد فوق به عنوان یک منبع اصلی برای تجزیه و تحلیل کسب و کار شناخته می شود و معیاری برای حرفه تجزیه و تحلیل کسب و کار به شمار می رود.
دلایل اهمیت استفاده از BABOK
استفاده کردن از مدل BABOK از اهمیت بالایی برخوردار است. در این بخش به دلابل اهمیت استفاده از آن اشاره خواهیم داشت:
- BABOK به عنوان یک استاندارد بین المللی برای تجزیه و تحلیل کسب و کار شناخته شده است و ارائه دهنده روش ها و فرآیند های استاندارد برای انجام فعالیت های تجزیه و تحلیل است.
- با استفاده از این استاندارد، تجزیه و تحلیل کسب و کار بهبود می یابد و به واضح ترین نیازهای سازمانی تاکید می شود، که منجر به ارائه راه حل های بهتر و با کیفیت تر می شود.
- با پیروی از روش های استاندارد BABOK، بهره وری فعالیت های تجزیه و تحلیل افزایش یافته و تداوم فرآیندهای بهتر امکان پذیر می شود.
- استفاده از این استاندارد به سازمان ها کمک می کند تا بهتر از نیازهای مشتریان و بازار درک نموده و راه حل هایی ایجاد کنند که با این نیازها هماهنگ باشند.
- بابوک به تحلیلگران کسب و کار امکان می دهد تا مهارت های خود را بهبود بخشند و به عنوان یک حرفه ای به گونه ای توسعه یابند که با مدل ها و استاندارد های بین المللی آشنا گردند.
تاریخچه مدل BABOK
انجمن تجزیه و تحلیل کسب و کار (IIBA) در سال 2003 تأسیس شد و مأموریت آن توسعه و ترویج دانش تجزیه و تحلیل کسب و کار بود. در سال 2005، نسخه اول مدل BABOK منتشر شد که شامل مفاهیم، فرآیندها و تکنیک ها بود. از آن زمان به بعد، BABOK به طور مداوم بهبود و توسعه یافت و نسخه های جدید و به روز تری از آن منتشر شد.
در سال های بعد، BABOK به عنوان یک استاندارد بین المللی در زمینه تجزیه و تحلیل کسب و کار تأیید شد و به عنوان منبع اصلی در این زمینه مورد استفاده قرار گرفت. BABOK به سرعت به یکی از مهم ترین مدل ها و استانداردهای در این حوزه تبدیل شد و توسط اعضای حرفه در سراسر جهان به عنوان یک منبع معتبر و قابل اعتماد مورد استفاده قرار گرفت.
ساختار تحلیل کسب و کار در راهنمایی BABOK
ساختار تحلیل و کسب و کار در این راهنما شامل 6 دسته اصلی می باشد که در ادامه با آن ها آشنا می شوید.
- دسته پیش گویی و تطابق شامل فعالیت هایی است که به شناسایی و تجزیه و تحلیل نیازهای مشتریان و پیش بینی تغییرات در محیط کسب و کار می پردازد.
- دسته نیازهای استراتژیک، تجزیه و تحلیل نیازهای بلند مدت سازمان و تطابق آن ها با استراتژی ها و اهداف سازمانی انجام می شود.
- تجزیه و تحلیل کسب و کار شامل فعالیت هایی است که برای شناسایی، توصیف و تحلیل نیازهای سازمانی و فرآیندهای کسب و کار انجام می شود.
- دسته توصیف راه حل، راه حل های مختلفی برای تامین نیازهای سازمانی شناسایی و توصیف می شود.
- دسته ارزیابی و تحلیل تأثیرات، شامل ارزیابی راه حل ها و تحلیل تأثیرات آن ها بر سازمان و فرآیند های کسب و کار می شود.
- وضعیت راه حل مراحل اجرا، پیاده سازی و مانیتورینگ راه حل ها و فرآیند های کسب و کار بررسی و ارزیابی می شود.
حوزه های دانش در راهنمایی BABOK
حوزه های بابوک در چند دسته اساسی و مهم وجود دارد که هر کدام از این حوزه ها کاربرد های گوناگونی را دارند. در این بخش به برخی از آن ها اشاره می شود.
- حوزه تجزیه و تحلیل کسب و کار: در این حوزه، مفاهیم اصلی و اساسی مرتبط با تجزیه و تحلیل کسب و کار، از جمله تعاریف، فرآیند ها، و نقش ها توضیح داده می شوند.
- حوزه تکنیک ها: در این حوزه، روش ها، فنون و تکنیک های مختلفی که برای انجام فعالیت های تجزیه و تحلیل کسب و تحلیل کار مورد استفاده قرار می گیرد، بررسی می شوند.
- حوزه تعامل و مهارت ها: این حوزه به بررسی مهارت ها و رفتارهایی که تجزیه و تحلیل کسب و تحلیل کار حاکم بر آن است، می پردازد.
- حوزه پروسهها: در این حوزه، پروسه ها و مهارت های عمومی مورد نیاز برای انجام تجزیه و تحلیل کسب و تحلیل کار بررسی می شود.
- حوزه پروژه ها: این حوزه به برنامه ریزی، مانیتورینگ، و کنترل فعالیت های تجزیه و تحلیل کسب و تحلیل کار در یک پروژه می پردازد.
- حوزه کاربردی: در این حوزه، مدیریت چرخه زندگی نیازها از شناسایی تا تأیید و تغییرات مورد بررسی قرار می گیرد.
هدف استاندارد BABOK
یکی از اهداف اصلی BABOK، افزایش دانش و فهم مفاهیم و اصول تجزیه و تحلیل کسب و کار است. این شامل ارائه یک ساز و کار جامع برای تحلیل گران کسب و کار است که امکان شناسایی و توصیف نیازهای سازمانی و توسعه راه حل های مناسب را فراهم می کند.
هدف دیگر، توسعه حرفه تجزیه و تحلیل کسب و کار می باشد. این شامل ایجاد یک استاندارد برای فعالیت های تجزیه و تحلیل کسب و کار، تعریف نقش ها و مهارت های مورد نیاز برای انجام این فعالیت ها و ترویج استفاده از این استاندارد در سازمان ها و صنایع مختلف می شود.
مدرک بین المللی تحلیل کسب و کار BABOK
مدرک بین المللی مربوط به تحلیل کسب و کار بر اساس راهنمای BABOK توسط انجمن تجزیه و تحلیل کسب و کار (IIBA) ارائه می شود. این مدرک با عنوان مدرک تحلیل کسب و کار معتبر (CBAP) یا مدرک آنالیست تجزیه و تحلیل تجاری معتبر (CCBA) شناخته می شود.
برای دریافت این مدرک، نیاز به آزمونی است که بر اساس مفاهیم و استاندارد های راهنمای BABOK طراحی شده است. این آزمون، داوطلبان را در مهارت های تجزیه و تحلیل کسب و کار، تفکر تجزیه و تحلیل و دانش اصولی مرتبط با این حوزه ارزیابی می کند. با گذراندن آزمون و دریافت مدرک CBAP یا CCBA، تخصص و شناخته شدن در حوزه تجزیه و تحلیل کسب و کار به شما تأیید می شود و می توانید به عنوان یک حرفه ای معتبر در این زمینه شناخته شوید.
ترجمه کتاب مرجع BABOK توسط دکتر امید پیروز
آکادمی مشاوره کسب و کار و آموزش مدیریت دکتر امید پیروز طی 2 سال، برای اولین بار در ایران، ترجمه ای سلیس و روان به زبان فارسی از کتاب بابوک را منتشر نمود. این کتاب جزو مراجع دانشگاهی بوده و مطالعه ان به مالکین و مدیران کسب و کارها، اساتید و دانشجویان رشته مدیریت کسب و کار اکیدا توصیه می شود.